Ten dzień poświęcony jest jednemu z najpoważniejszych wyzwań współczesnej medycyny i zdrowia publicznego - gotowości na wybuchy epidemii i pandemii. Ustanowiony przez Organizację Narodów Zjednoczonych, ma na celu zwiększenie świadomości o konieczności globalnej współpracy w obliczu zagrożeń biologicznych.
Impulsem do oficjalnego wyznaczenia tego dnia stały się doświadczenia ludzkości z epidemiami HIV, SARS, Eboli, a przede wszystkim pandemia COVID-19, która boleśnie uświadomiła światu, jak nieprzygotowane były systemy ochrony zdrowia. ONZ uznało, że regularne przypominanie o zagrożeniach epidemiologicznych może dosłownie ratować życie.
Obchody koncentrują się na działaniach edukacyjnych, symulacjach reagowania kryzysowego oraz konferencjach naukowych organizowanych przez ministerstwa zdrowia, WHO i organizacje pozarządowe na całym świecie. Rządy przeglądają swoje krajowe plany pandemiczne, a naukowcy prezentują najnowsze badania dotyczące surveillance chorób zakaźnych.
Ciekawostką jest fakt, że termin wybrany pod koniec grudnia nie jest przypadkowy – to okres zwiększonej migracji ludzi podczas świąt, co historycznie sprzyjało rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych. Dzień ten przypomina, że gotowość na epidemię nie jest wyłącznie zadaniem rządów - systemy wczesnego ostrzegania, szczepienia i odpowiedzialne zachowania każdej osoby tworzą zbiorową tarczę ochronną całych społeczeństw.