Święta – 26 października

Ten dzień powstał w 2005 roku z inicjatywy Światowej Organizacji Zdrowia i po raz pierwszy obchodzono go w Genewie. Jego głównym celem jest zwiększenie świadomości na temat transplantologii oraz zachęcanie do zostania dawcą organów - decyzji, która może uratować nawet osiem istnień ludzkich.

Transplantacja to jedna z największych rewolucji w medycynie XX wieku. Pierwszy udany przeszczep nerki przeprowadzono w 1954 roku między bliźniakami jednojajowymi, co rozwiązało problem odrzucania. Dziś rutynowo przeszczepia się nie tylko nerki, ale także serca, wątroby, płuca czy rogówki.

W tym dniu na całym świecie organizuje się konferencje medyczne, kampanie edukacyjne i spotkania z rodzinami dawców. Szpitale otwierają swoje bramy, pokazując, jak wygląda proces transplantacji. Wiele krajów wykorzystuje tę okazję do promocji krajowych rejestrów dawców.

Ciekawostką jest fakt, że jeden dawca może pomóc nawet stu osobom - oprócz głównych organów można przeszczepić także tkanki jak kości, chrząstki czy skórę. Lista oczekujących na przeszczepy wciąż rośnie, dlatego każda zarejestrowana zgoda na dawstwo ma ogromne znaczenie. To święto przypomina, że dar życia może trwać nawet po naszej śmierci.

To święto ma swoją genezę w przełomowym momencie austriackiej historii. W 1955 roku Austria odzyskała pełną suwerenność po dziesięciu latach okupacji przez mocarstwa alianckie. 26 października tego samego roku parlament austriacki uchwalił konstytucyjną ustawę o trwałej neutralności, która do dziś stanowi fundament polityki zagranicznej kraju. Dekadę później, w 1965 roku, datę tę oficjalnie ustanowiono świętem narodowym.

Obchody tego dnia przekształcają Austrię w prawdziwą scenę narodowej dumy. Stolica wypełnia się dźwiękami marszów wojskowych, a okolice Hofburga stają się areną imponujących parad. Nowi rekruci składają uroczyste przysięgi, a najwyżsi urzędnicy państwowi uczestniczą w ceremonii składania wieńców na Heldenplatz.

Austriacy traktują to święto jako prawdziwą celebrację dostępności. Federalne muzea otwierają swoje drzwi za darmo, parlament i kancelaria federalna zapraszają obywateli do zwiedzania. W całym kraju organizowane są masowe marsze kondycyjne, łączące patriotyzm z dbałością o zdrowie.

Ciekawostką jest, że Austria to jeden z nielicznych krajów świata, których konstytucja gwarantuje trwałą neutralność - podobnie jak Szwajcaria czy Malta. Ta neutralność pozwoliła Austrii stać się ważnym miejscem międzynarodowych negocjacji i siedzibą wielu organizacji międzynarodowych.

Ten dzień poświęcony jest podnoszeniu świadomości na temat interseksualności - biologicznego zjawiska, w którym cechy płciowe człowieka (chromosomy, gonady, hormony lub anatomia) nie wpisują się w typowe definicje ciała żeńskiego lub męskiego. Szacuje się, że interseksualnymi cechami rodzi się od 1,7 do 2 procent populacji światowej, co czyni to zjawisko porównywalnie częstym do występowania rudych włosów.

Dzień ten zapoczątkowano w 2004 roku przez organizację Intersex International Australia. Jego symbolem jest fioletowe koło na żółtym tle – kolory celowo niezwiązane z tradycyjnym podziałem na błękit i róż, co podkreśla wolność od binarnych schematów płci.

Obchody koncentrują się na walce z nieuzasadnionymi medycznie operacjami wykonywanymi na interseksualnych niemowlętach i dzieciach bez ich zgody. Organizacje praw człowieka, w tym ONZ, wielokrotnie wzywały do zakończenia tych praktyk. W tym dniu odbywają się konferencje, kampanie informacyjne i happeningi, a instytucje publiczne często rozświetlają budynki w fioletowym kolorze.

Ważne jest rozróżnienie interseksualności od orientacji seksualnej czy tożsamości płciowej – interseksualność to cecha biologiczna, nie wybór. Widoczność tego tematu rośnie, lecz wiele krajów nadal nie zapewnia interseksualnym osobom odpowiedniej ochrony prawnej i medycznej.